Korekta wad postawy

Używając pojęcia "postawa prawidłowa" mam na myśli proste ustawienie głowy w stosunku do obręczy barkowej. Kręgosłup posiada fizjologiczne krzywizny w płaszczyźnie strzałkowej (lordoza szyjna, kifoza piersiowa, lordoza lędźwiowa) oraz linię prostą w płaszczyźnie czołowej. Klatka piersiowa jest dobrze wysklepiona. Miednica jest symetrycznie ułożona względem tułowia i kończyn dolnych. Kończyny dolne są proste a stopy posiadają odpowiednie wysklepienie.

Określając "postawę prawidłową" w sposób inżynierski należy z okolicy wyrostka sutkowatego kości skroniowej wykreślić pion, który powinien przechodzić przez środek stawu barkowego, wewnątrz kości udowej nieco do przodu od linii środkowej stawu kolanowego i skokowego i podać w środek czworoboku podparcia utworzonego przez stopy.

Z tego krótkiego opisu daje się zauważyć, iż na postawę człowieka istotny wpływ wywierają: układ kostno – więzadłowy, układ mieśniowy i nerwowy. Układ kostny to przede wszystkim kości obręczy barkowej (obojczyk, łopatki), kręgosłup, żebra z mostkiem, kości miednicy i kości konczyn dolnych. Układ mięśniowy to mięśnie szyi odpowiedzialne za usytuowanie głowy w przestrzeni trójwymiarowej, mięśnie obręczy barkowej, klatki piersiowej i grzbietu, mięśnie obręczy biodrowej i mięśnie kończyn dolnych. Za prawidłowy tonus mięśniowy odpowiada układ nerwowy.

Chcąc dokładnie określić "prawidłowość postawy" należy przeprowadzić badania posturograficzne.

Cóż zatem określa pojęcie "wada postawy"? Jest to odchylenie od ogólnie przyjętych cech postawy prawidłowej charakterystycznych dla danej kategorii wieku, płci i typu budowy. Dotyczy ona kręgosłupa, klatki piersiowej i kończyn dolnych.

Ze względu na przyczyny powstawania wad postawy możemy je podzielić na:

  • Wady wrodzone – powstałe w życiu płodowym np. klatka piersiowa lejkowata (szewska), wrodzony kręcz szyi, zrosty kręgów, zwichnięcie stawu biodrowego, asymetria długości kończyn, wady stóp (stopa końsko-szpotawa, piętowa, płaska, płasko – koślawa), szpotawość i koślawość kolan, wrodzona atonia mięśniowa, choroby układu nerwowego.
  • Wady nabyte – powstałe na skutek przebytych chorób (krzywica, gruźlica, choroba Scheuermanna) oraz wady nawykowe środowiskowe (siedzący tryb życia, niewłaściwe obuwie, nieodpowiednie noszenie teczki z książkami, złe ławki szkolne, niedożywienie), morfologiczne (zaburzenie napięcia mięśniowego) i fizjologiczne ( zaburzenia czucia głębokiego, wady wzroku i słuchu jako przyczyna asymetrycznego trzymania głowy).

Wady postawy możemy także określać w zależności od miejsca ich występowania. W układzie kostnym najczęstszym miejscem występowania jest kręgosłup. Skolioza bo tak nazywamy wadę postawy w obrębie kręgosłupa to schorzenie ogólnoustrojowe powodujące zmiany w układzie ruchu, układzie krążeniowo-oddechowym, w sprawności i wydolności fizycznej. To boczne wielopłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa. W płaszczyźnie:

  • czołowej – kręgosłup wygina się w bok: w prawo lub lewo
  • strzałkowej – pogłębia się wygięcie kifotyczne lub lordotyczne
  • poprzecznej – następuje rotacja kręgów prowadząca do powstania garbu

Przyczyny powstawania skolioz i ich podział:

  • Skoliozy idiopatyczne – przyczyny nieznane
  • Skoliozy funkcjonalne – wady postawy asymetrie kończyn skrzywienia bólowe (dyskopatia)
  • Skoliozy strukturalne – kostnopochodne, nerwopochodne, mięśniopochodne

Tułów to także część ciała ludzkiego gdzie bardzo często występują wady postawy w postaci:

  • Plecy okrągłe – wada wystepująca w odcinku piersiowym kręgosłupa (hiperkifoza piersiowa). Powoduje wysunięcie głowy i barków do przodu, spłaszczenie i zapadnięcie klatki piersiowej, rozsunięcie i odstawanie łopatek. Charakteryzuje się dystonią mięśniową pomiędzy mięśniami grzbietu (rozciągnięcie i osłabienie) i mięśniami klatki piersiowej (nadmierne napięte i przykurczone) może być wadą wrodzoną lub nabytą.
  • Plecy wklęsłe – zwiększone wygięcie kręgosłupa do przodu w odcinku lędźwiowym (hiperlordoza lędźwiowe powodujące pogłębioną lordozę lędźwiową, zwiększenie przodo – pochylenia miednicy, uwypuklenie pośladków.

Dystonią mięśniową w plecach wklęsłych charakteryzuje nadmierne napięcie i często przykurcz mięśni:

  • prostownika grzbietu odcinka lędźwiowego
  • czworobocznego lędźwi
  • biodrowo lędźwiowego
  • prostego uda

Mięśniami osłabionymi i rozciągniętymi są:

  • mięsnie brzucha (prosty)
  • mięśnie pośladkowe wielkie
  • mięśnie kulszowo – goleniowe

Plecy wklęsło – okrągłe – pogłębienie kifozy piersiowej i lordozy lędźwiowej. W sylwetce stwierdza się:

  • pogłębienie kifozy piersiowej
  • wysunięcie głowy do przodu
  • rozsunięcie i odstawanie łopatek
  • pogłębienie lordozy lędźwiowej
  • zwiększenie przodopochylenia miednicy
  • wypięty brzuch
  • uwypuklenie pośladków

Plecy płaskie – zmniejszenie lub zwiększenie fizjologicznych krzywizn kręgosłupa. Często słabo rozwinięty gorset mięśniowy. Kręgosłup ma obniżoną wytrzymałość mechaniczną. Plecy płaskie sprzyjają powstawaniu skolioz.
PRAGMA stanowi uniwersalne urządzenie, które można zastosować w profilaktyce wad postawy. Jest szczególne przydatna w uspraewnianiu dzieci w młodzieży z obniżoną siłą mięśniową. Stwarza możliwości doboru odpowiednich pozycji wyjściowych, co umożliwia wykonywanie odpowiednich ćwiczeń sprzyjajacych korekcie wad postawy. Odpowiednio dobrane ćwiczenia wzmacniają mięśnie obręczy barkowej, grzbietu, brzucha, kończyn górnych i dolnych.